Greta Thunberg śmieje się z walczących o klimat

Berlin, lato 2026 r., palestyńska restauracja. Niemiecki dokumentalista Hubertus Koch mówi Grecie Thunberg, że tego dnia w mieście maszeruje Fridays for Future. „Naprawdę?” – pyta Thunberg i wybucha głośnym śmiechem. „Oni nadal to robią?”. Śmieje się też siedząca obok aktywistka Judith Scheidt, z którą Thunberg płynęła flotyllą do Gazy. Na koniec Szwedka odwraca się do kamery i woła „Cut!”.

Scena pochodzi z pełnometrażowego dokumentu Kocha „Auf Panzern in die Klimakrise – wie Aktivismus kriminalisiert wird” („Na czołgach w kryzys klimatyczny – jak kryminalizuje się aktywizm”), opublikowanego pod koniec października na jego kanale w YouTube. Śmiech zaczyna się w 6:17 – ten link otwiera film od tej chwili.

▶

Reżyser potwierdza: to nie jest jej protest

Koch nie jest krytykiem Thunberg. Kręcił film z sympatią dla aktywistów i sam mówi o swoim „lęku klimatycznym”. Tym ciekawsze jest to, co mówi o niej z offu. Zaraz po scenie ze śmiechem komentuje: „Żarty na granicy, tak jak jej aktywizm”. Thunberg ma już dość protestu, który – jak mówi lektor – jest wprawdzie widoczny, ale „według niej niewystarczająco konsekwentny”.

Pod koniec filmu reżyser idzie dalej: „Greta Thunberg nigdy nie była aktywistką klimatyczną, tylko po prostu aktywistką. Przeciw wszystkim objawom, które produkuje nasz kapitalistyczny system”. Wymienia je jednym tchem: zyski, wojny, klimat, migracja.

Od wagarów do Gazy

Thunberg zaczęła 20 sierpnia 2018 r. jako 15-latka, siadając z tabliczką „Skolstrejk för klimatet” przed szwedzkim parlamentem. Z tego wyrosło Fridays for Future: piątkowe wagary w imię klimatu, które w 2019 r. wyprowadziły na ulice miliony uczniów. W Niemczech ruch był szczególnie silny i stał się politycznym zapleczem kolejnych ustaw klimatycznych.

Po ataku Hamasu na Izrael 7 października 2023 r. Thunberg przerzuciła się na protesty propalestyńskie. Jej wypowiedzi stawały się coraz ostrzejsze, część krytyków zarzucała im antysemityzm. Niemiecki oddział Fridays for Future odciął się od niej jeszcze w 2023 r. Sam Koch mówi w filmie, że ruch „rozpadł się na kwestii Palestyny”.

Potem klimat zszedł na dalszy plan. Thunberg płynęła flotyllami z pomocą dla Gazy, które izraelska marynarka przechwytywała w czerwcu i październiku 2025 r. W grudniu 2025 r. zatrzymała ją londyńska policja, gdy stała z transparentem wspierającym więźniów z zakazanej w Wielkiej Brytanii organizacji Palestine Action. Według filmu 7 października 2026 r. była w Berlinie na demonstracji propalestyńskiej.

Uczniowie maszerują dalej

Ci, z których Thunberg się śmieje, wciąż wychodzą na ulice. W piątek 13 listopada Fridays for Future protestuje w około 70 miejscowościach w Niemczech. Luisa Neubauer, najbardziej znana twarz niemieckiego ruchu, zapowiedziała w Welt TV, że wielu ludzi „zostaje przy sprawie”, cokolwiek się wydarzy.

Thunberg jest w tym czasie na szczycie klimatycznym COP31 w tureckiej Antalyi. Po przyjeździe nazwała konferencje ONZ „cyrkami greenwashingu”, po czym wezwała do embarga naftowego na Izrael i do „sprawiedliwości dla Kurdystanu”.

Rachunek zostaje

Za protestami, z których dziś śmieje się Thunberg, szła polityka. Pod presją piątkowych marszów rząd Angeli Merkel przyjął w 2019 r. pakiet klimatyczny z krajowym podatkiem od CO₂, pobieranym od 2021 r. od benzyny, oleju napędowego i gazu do ogrzewania. Płaci go każdy kierowca i każde gospodarstwo domowe w Niemczech. Unia Europejska idzie tą samą drogą: system ETS2 ma doliczyć podatek emisyjny do paliw i ogrzewania w całej UE, także w Polsce.

Założycielka ruchu przeszła do innych spraw. Podatki, które ruch pomógł wprowadzić, zostały.

Źródła: film „Auf Panzern in die Klimakrise”, Hubertus Koch (YouTube), Tagesspiegel, Blick, 20 Minuten, Stuttgarter Nachrichten